مهیار کاظمی نژاد
۱۸ دی ۱۴۰۴
بازده سرمایه گذاری یا ROI (Return on Investment) یکی از متداولترین شاخصها برای ارزیابی عملکرد سرمایه گذاری ها در بازارهای مالی است. این معیار نشان میدهد سرمایهگذاری شما چه درصدی از سرمایه اولیه را بازگردانده است. سادگی محاسبه و قابلیت مقایسه، باعث شده ROI در بین سرمایهگذاران خرد و مدیران مالی بسیار محبوب باشد؛ با این حال باید محدودیتها و شرایط کاربرد آن را نیز شناخت.
صرافی فلامک معامالت بی واسطه، هزینه کمتر، سرعت بیشتر
فرمول پایه ROI
فرمول ساده ROI به صورت زیر است:
مثال عددی ساده:
فرض کنید سهمی را به قیمت 10,000,000 تومان خریدهاید و بعد از یک سال آن را به قیمت 12,500,000 تومان فروختهاید و در طول دوره 200,000 تومان سود نقدی (Dividend) دریافت کردهاید.
بنابراین:
محاسبه بازده سرمایه گذاری (ROI) در سهام — مراحل عملی
شناسایی سرمایه اولیه: مبلغی که برای خرید سهم، کارمزد و مالیات پرداخت کردهاید. (هزینههای معاملاتی را فراموش نکنید.)
شناسایی ارزش نهایی: مبلغی که پس از فروش یا ارزش فعلی سهم در صورت نگهداری دارید.
افزودن درآمدهای جانبی: سود نقدی، حق تقدم یا تقسیم سود را به ارزش نهایی اضافه کنید.
اعمال فرمول: تفاوت بین ارزش نهایی و سرمایه اولیه تقسیم بر سرمایه اولیه، ضرب در 100.
ROI و بازده سالانه (Annualized ROI)
برای مقایسه سرمایه گذاری هایی با دورههای زمانی مختلف، بهتر است ROI را سالانهسازی کنید:
مثال: اگر ROI طی 2 سال برابر 44% باشد، بازده سالانه تقریباً برابر با ((1.44)^(1/2) − 1) ≈ 19.1% خواهد بود.
محاسبه ROI برای اوراق قرضه و صندوقها
اوراق قرضه: ROI شامل سودهای دورهای (کوپن) و تفاوت قیمت خرید و فروش است. برای اوراق با خرید تا سررسید، بازده تا سررسید (YTM) معیار جامعتری است که جریانهای نقدی متعدد را در نظر میگیرد.
صندوقهای سرمایهگذاری: ROI شامل تغییرات قیمت واحد صندوق بعلاوه سود تقسیمشده و کارمزد مدیریت؛ برای بررسی دقیقتر از بازده خالص پس از کارمزد استفاده کنید.
محدودیتها و نکات کلیدی
نادیدهگیری زمانبندی جریان نقدی: ROI ساده جریانهای زمانی متعدد را در نظر نمیگیرد؛ برای این منظور از IRR یا NPV استفاده کنید.
عدم در نظر گرفتن ریسک و نوسان: ROI صرفاً درصد بازده را نشان میدهد و اطلاعاتی درباره ریسک سرمایهگذاری ارائه نمیدهد.
تأثیر مالیات و کارمزد: برای محاسبه دقیق، مالیات، کارمزد و هزینههای جانبی را حتماً کسر کنید.
تورم و ارزش زمانی پول: ROI اسمی ممکن است بازتابدهنده بازده واقعی پس از تورم نباشد.
چه زمانی بازده سرمایه گذاری کافی نیست؟ و چه معیارهایی جایگزین کنید
اگر جریانهای نقدی متعدد یا برنامههای پرداخت پیچیده دارید، از IRR یا NPV استفاده کنید.
برای مقایسه صندوقها و داراییها با دورههای زمانی متفاوت، Annualized ROI را محاسبه کنید.
برای بررسی ریسک، شاخصهایی مانند انحراف معیار یا Sharpe Ratio را مدنظر قرار دهید.
نکات عملی برای بهبود بازده سرمایه گذاری
کاهش هزینههای معامله و مالیات، افزایش بازده خالص.
انتخاب دوره مناسب نگهداری — گاها فروش در زمان نامناسب ROI را کاهش میدهد.
تنوعبخشی به سبد برای کاهش ریسک و دستیابی به بازده قابلپذیر.
استفاده از تحلیل بنیادی و تکنیکال برای انتخاب زمان مناسب خرید و فروش.
صرافی فلامک
کامنت ها