آیکون لودر صفحه
دکمه روشن و خاموش کردن
سواپ ارزی
  • user-icon مهیار کاظمی نژاد
  • date-icon ۱۴ دی ۱۴۰۴

سواپ ارزی و فوروارد ارزی دو ابزار رایج پوشش ریسک نرخ ارز هستند که از نظر ساختار، کاربرد و هزینه تفاوت‌های مهمی دارند. در ادامه با تعریف هر ابزار، نحوه کار، مزایا و معایب، مخاطب مناسب و نکات اجرایی بررسی می‌کنیم تا بتوانید بهتر تصمیم بگیرید کدام ابزار برای موقعیت شما مناسب‌تر است.

صرافی فلامک معامالت بی واسطه، هزینه کمتر، سرعت بیشتر

تعریف سواپ ارزی

سواپ ارزی قراردادی است متشکل از دو قسمت: تبادل هم‌زمان ارزها در دو تاریخ مختلف (معمولاً یک بخش نقدی یا اسپات و یک بخش فوروارد). در واقع در سواپ، طرفین ابتدا یک مبلغ را به صورت نقدی مبادله می‌کنند و هم‌زمان توافق می‌کنند که همان مبالغ را در تاریخ آتی با نرخ توافق‌شده برگردانند. کاربرد اصلی سواپ، تأمین و مدیریت نقدینگی ارزی و تغییر سررسید بدهی‌ها یا دارایی‌هاست. بازیگران اصلی بازار بانک‌ها، مؤسسات مالی و شرکت‌هایی هستند که نیاز به تامین نقدینگی یا تبدیل منابع با سررسیدهای متفاوت دارند.

تعریف فوروارد ارزی

فوروارد ارزی قراردادی تک‌مرحله‌ای و توافقی است که طرفین بر سر خرید یا فروش یک ارز با نرخ مشخص و در تاریخ مشخص آینده توافق می‌کنند. فورواردها معمولاً به‌صورت OTC (فرابورس) معامله می‌شوند و برای پوشش ریسک جریان‌های نقدی پیش‌بینی‌شده مانند پرداخت یا وصول ارزی استفاده می‌شوند. تفاوت کلیدی این است که فوروارد تنها یک تعهد آتی ایجاد می‌کند؛ در حالی که سواپ ترکیبی از دو مبادله است.

ساختار قراردادی و نحوه قیمت‌گذاری

قیمت فوروارد معمولاً از نرخ اسپات و اختلاف نرخ‌های بهره دو ارز (یا اصطلاحاً forward points) حاصل می‌شود. بر مبنای اصل توازی نرخ بهره، رابطه تقریبی برای یک سال:
فوروارد ≈ اسپات × (1 + نرخ بهره ارز پایه) / (1 + نرخ بهره ارز مظنه).

برای مثال ساده — اگر اسپات 1.00 باشد، نرخ بهره کشور A = 2% و کشور B = 1% برای یک سال، محاسبه:
(1 + 0.02) = 1.02، (1 + 0.01) = 1.01، نسبت 1.02 ÷ 1.01 = 1.00990099 ≈ 1.0099. بنابراین فوروارد ≈ 1.0099.
سواپ اما از ترکیب دو معامله (اسپات و فوروارد معکوس) تشکیل شده و هزینه یا سود آن ناشی از تفاوت نرخ‌ها و هزینه تأمین نقدینگی در دو تاریخ است.

مزایا و معایب (خلاصه)

فوروارد ارزی

مزایا: قراردادی ساده، مناسب برای پوشش یک جریان آتی مشخص؛ قیمت‌گذاری شفاف بر پایه اسپات و نرخ بهره؛ مناسب برای شرکت‌های با دریافت/پرداخت مشخص.

معایب: نیاز به تعهد کامل در تاریخ سررسید (ممکن است نیاز به نقدینگی یا تسویه داشته باشد)، ریسک طرف مقابل در بازارهای OTC.

سواپ ارزی

مزایا: انعطاف برای مدیریت سررسیدها و نقدینگی، امکان تأمین مالی ارزی کوتاه‌مدت یا پوشش هم‌زمان اسپات و تعهدات آتی، ابزار کارآمد برای بانک‌ها و خزانه‌داری‌ها.

معایب: پیچیدگی قراردادی بیشتر، هزینه‌های عملیاتی بالاتر، نیاز به روابط بانکی قوی و احتمالاً وثیقه یا مارجین.

چه کسی از کدام استفاده کند؟

اگر شما یک صادرکننده یا واردکننده با یک پرداخت یا دریافت مشخص در تاریخ معین دارید و می‌خواهید نرخ را قفل کنید، فوروارد ارزی معمولاً ساده‌تر و مناسب‌تر است.

اگر هدفتان مدیریت ساختار سررسید بدهی‌ها، تبدیل منابع ارزی با سررسیدهای متفاوت یا تأمین نقدینگی موقت است، یا اگر نیاز به «فشار زمانی» در خزانه‌داری دارید، سواپ ارزی ابزار کاراتر و انعطاف‌پذیرتری خواهد بود.

برای سرمایه‌گذاران خرد و کسب‌وکارهای کوچک که روابط بانکی محدود دارند، فوروارد اغلب عملی‌تر است. برای بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ با تیم خزانه‌داری فعال، سواپ ارزش بالاتری ایجاد می‌کند.

ریسک‌ها و نکات اجرایی

ریسک طرف مقابل: هر دو ابزار اغلب OTC هستند؛ ارزیابی اعتبار طرف معامله ضروری است.

نقدینگی و هزینه: سواپ ممکن است هزینه‌های تراکنشی و نیاز به وثیقه بیشتری داشته باشد.

حسابداری و گزارشگری: پیامدهای حسابداری (مثلاً پوشش حسابداری) و مالیاتی را پیش از انتخاب بررسی کنید.

مستندسازی: از قراردادهای ISDA یا نمونه‌های قراردادی معتبر برای کاهش ابهام استفاده کنید.

صرافی فلامک یک صرافی در شهر تورنتو کاناداست که با 20 سال سابقه کاری در عرصه تبدیل ارزهای فیات و ارزهای دیجیتال فعالیت می کند. شما میتوانید بر روی کلیک روی این متن آدرس مارا پیدا کرده و جهت تماس با کارشناسان فلامک با شماره تلفن  14168561234+ تماس حاصل فرمائید.