نخستین بورس سهام سازمانیافته و شناختهشده جهان در آمستردامِ هلند (جمهوری هلند) تأسیس شد؛ بورس آمستردام که از حدود سال ۱۶۰۲ و در پی انتشار سهام شرکت هند شرقی هلند شکل گرفت، بهعنوان اولین بازار سهام مدرن شناخته میشود.
صرافی فلامک معامالت بی واسطه، هزینه کمتر، سرعت بیشتر
چرا پرسش درباره «نخستین بورس» اهمیت دارد؟
پیدایش بورس نقطهٔ عطفی در تاریخ اقتصاد و تجارت جهانی است؛ با ظهور سازوکارهای معامله سهام و اوراق بهادار، امکان جذب سرمایهٔ عظیم برای پروژههای طولانیمدت (مانند شرکتهای دریایی و تجارت بینالمللی) فراهم شد و پایههای بازارهای سرمایه مدرن شکل گرفت. فهم منشا و مکان نخستین بورس به درک چگونگی تکامل نهادهای مالی و نقش آنها در توسعه اقتصاد کمک میکند.
چگونه بورس آمستردام بهوجود آمد؟
در اوایل سدهٔ هفدهم، شرکت هند شرقی هلند (Vereenigde Oostindische Compagnie — VOC) برای انجام سفرهای طولانی دریایی و تجارت با آسیا نیاز به سرمایهٔ بزرگ داشت. VOC برای نخستینبار سهام شرکت را به عموم عرضه کرد و امکان خرید و فروش این سهام را فراهم آورد. این فرآیند منجر به شکلگیری یک بازار منظم در آمستردام شد که سرمایهگذاران میتوانستند سهام را معامله کنند، قیمتها کشف شوند و نقدشوندگی برای صاحبان سرمایه ایجاد گردد — ویژگیهایی که بورس مدرن را تعریف میکنند.
آیا بورسهایی پیش از آمستردام وجود نداشت؟
قبل از آمستردام، بازارها و مکانهای دیگری برای مبادلات تجاری و اعتباری وجود داشتند؛ مثلاً بازارهای شهری در فلاندرز (براگز، آنتورپ) و مراکز مالی ایتالیایی مکانهایی برای تسویهٔ معاملات و تجارت بودند. اما تفاوت کلیدی بورس آمستردام این بود که:
سازوکار عرضه عمومی سهام و امکان مالکیت مشترک پروژههای بزرگ توسط عموم را تعریف کرد،
سیستم ثبت و نقل و انتقال سهام و مکانیزمهایی برای تعیین قیمت و نقدشوندگی ایجاد شد،
قوانین و نهادهای سازمانیافته شکل گرفت که معاملات منظم و مستمر را ممکن میساخت.
بنابراین، اگرچه فعالیتهای مالی و بازارهای مبادلهای پیش از آمستردام هم وجود داشت، اما بورس آمستردام بهدلیل سازمانیافتگی، دوام و تأثیر تاریخیاش بهعنوان «اولین بورس سهام مدرن» شناخته میشود.
ویژگیهای بورس نخستین و تفاوت آن با بازارهای پیشینی
عرضهٔ عمومی و قابل معامله بودن سهام: شرکتهای سهامی عام که برای نخستینبار سهام را بهصورت گسترده منتشر کردند.
بازار ثانویه: مالکیت سهام قابل انتقال بود و معامله بین سرمایهگذاران امکانپذیر شد.
کشف قیمت و شفافیت نسبی: قیمتها در نتیجهٔ تعامل عرضه و تقاضا تعیین میشدند.
نهادسازی مالی: ظهور قوانین، دلالان، دفاتر ثبت و قراردادهای مالی رسمی.
اثرات تاریخی و اهمیت اقتصادی
بورس آمستردام و نظام سهامیسازی موجب شد:
جذب سرمایهٔ کلان برای پروژههای استعماری و تجاری ممکن گردد،
ریسک میان سرمایهگذاران تقسیم شده و انگیزهٔ مشارکت در سرمایهگذاریهای بزرگ افزایش یابد،
نوآوریهای مالی مانند انتشار اوراق قرضه، معاملات آتی و انواع دیگر ابزارها بهتدریج شکل گیرد،
پایههای بورسهای ملی و بینالمللی امروز گذاشته شود.
صرافی فلامک

کامنت ها
انقلاب صنعتی موجب شد مالیات بهعنوان ستون بودجهٔ دولت-ملت تثبیت شود
تاریخ: 3 آذر 1404 | زمان: 22:54:16[…] جوامع کشاورزی و قبیلهای اولیه، «سهم» یا پرداخت بخشی از محصول به رهبر قبیله، معبد یا بزرگان […]